W3C ijkpunt 6.3 Zorg ervoor dat pagina's bruikbaar zijn als scripts, applets of andere programmaobjecten uitstaan of niet worden ondersteund. Als dit niet mogelijk is, lever dan equivalente informatie op een alternatieve toegankelijke pagina

Referentie: De WCAG ijkpunten zijn identiek aan de Waarmerk drempelvrij ijkpunten en de Webrichtlijnen.

Beschrijving

Scripts en applets bieden de webdesigner veel mogelijkheden om een webpagina te verfraaien of dynamischer te maken. De informatie die door deze toepassingen gegenereerd wordt, moet ook toegankelijk zijn wanneer scripts en applets niet ondersteund worden. Sommige mensen kunnen namelijk de plug-ins die nodig zijn voor dergelijke toepassingen niet downloaden of gebruiken browsers (met name hulpapparatuur) die dergelijke toepassingen niet ondersteunen. Daarnaast mag het adres waarnaar een link verwijst, geen applet of script te zijn. Als deze niet wordt ondersteund, zal namelijk de gehele pagina niet bereikbaar zijn.

Relevante Webrichtlijnen: R-pd.14.1

Voordelen:

• Gebruikers die afhankelijk zijn van hulpsoftware en/of hulpapparatuur (voornamelijk visueel gehandicapten) die geen scripts, applets of andere programmaobjecten ondersteunen hebben volledige toegang tot alle inhoud;
• Gebruikers die de ondersteuning van scripts, applets of andere programmaobjecten uit hebben staan hebben volledige toegang tot alle inhoud. Bij sommige bedrijven en ministeries is het bijvoorbeeld beleid om deze ondersteuning uit te hebben staan;
• Gebruikers die geen nieuwere technologieën kunnen betalen of hier geen toegang toe hebben profiteren ook van terugwaartse compatibiliteit, omdat ze dan minder vaak nieuwere versies van hulpsoftware of hulpapparatuur hoeven aan te schaffen.

Criteria voor toetsing

• Technologieën die voor presentatie en gebruikersinterface worden gebruikt ondersteunen toegankelijkheid (zoals aanbevolen door W3C) of er worden alternatieve versies van de paginacontent geboden die wel toegankelijkheid ondersteunen.
• Pagina’s zijn bruikbaar, als scripts, applets of andere programma-objecten uit staan of niet worden ondersteund.
• (Als het vorige niet mogelijk is:) er wordt een alternatieve toegankelijke pagina/equivalent geboden met equivalente informatie en deze wordt direct vanaf de ontoegankelijke pagina gelinkt.

Voorbeeld

Java-applets

Hieronder zie je een screenshot van een website met een zogenaamd 'scrolling text field': in een balk rolt een tekst van rechts naar links. Dit gebeurt met behulp van een Java applet. Daaronder is te zien dat de hulpapparatuur de informatie niet (geheel) laat zien.

JavaScript

Links en JavaScript

Het gebruik van JavaScript in links in plaats van een internetadres dient te worden vermeden. Wanneer JavaScript niet wordt ondersteund, is de inhoud van het internetadres namelijk niet meer te benaderen. Hieronder ziet u een voorbeeld, waarin met behulp van JavaScript een nieuwe pagina wordt geopend in een pop-up venster.

1. <a href="javascript:nieuwVenster('help.htm')">Uitleg</a>

Dit probleem treedt ook op als het onClick-event van de hyperlink gebruikt zou worden, zonder een internetadres in het href-attribuut op te geven, dus:

1. <a href="#" onClick="javascript:nieuwVenster('help.htm')">Uitleg</a>

Een correcte oplossing is door het onClick-event te gebruiken in combinatie met een geldig internetadres. Als JavaScript ondersteund wordt wordt het onClick-event gebruikt en de href genegeerd (dit laatst komt omdat "return false;" is toegevoegd aan het onClick-event). Als JavaScript niet ondersteund wordt, wordt de href gebruikt in combinatie met het target-attribuut om de URL in een nieuw venster te openen. De juiste code ziet er dan als volgt uit:

1. <a href="help.htm" target="_blank" onClick="javascript:nieuwVenster(this.href); return false;">Uitleg</a>

Op bovenstaande manier is de informatie op de pagina help.htm ook bereikbaar als JavaScript niet ondersteund wordt.

Toegankelijk uitklapmenu

Navigatiestructuren waarbij gebruikt wordt gemaakt van 'uitklapmenu's' worden veel gebruikt. De meest zijn niet toegankelijk. Een toegankelijke versie is te vinden op deze site: Toegankelijk uitklap menu. Hou bij het toepassen van dit menu rekening met een interne paginalink om langs de menu items direct naar de inhoud te kunnen springen.

Menusystemen en JavaScript

De afbeelding hieronder laat zien hoe een menu 'uitklapt' in een standaard browser. Als JavaScript niet wordt ondersteund is het vaak niet mogelijk om de onderliggende submenu's te laten verschijnen. Hierboven staat een menu dat wel werkt als JavaScript en zelfs CSS niet worden ondersteund.

Zie W3C ijkpunt 6.1 voor meer informatie over dynamische menusystemen en de positionering met behulp van style sheets.

Toegankelijkheid van Flash

Tot op dit moment zijn Flash-objecten niet voldoende toegankelijk voor hulpapparatuur. Wel kan, indien de vormgever dit aanzet, de tekst en de links van een Flash movie worden uitgevoerd. Daarnaast kan de vormgever tekstuele beschrijvingen invoeren bij een aantal grafische onderdelen vergelijkbaar met een alternatieve tekst in HTML. Overigens heeft de bezoeker een zeer recente versie van de Flash Player nodig.

Een uitgebreid artikel over de toegankelijkheid van Flash is te vinden op deze site: Toegankelijkheid van Flash.

Op de afbeelding hierboven is te zien dat op hulpapparatuur bij een Flash object alleen (Object.) getoond wordt. Met Flash MX kan de vormgever er voor zorgen dat ook de tekst en de links kunnen worden uitgevoerd. Dit is op dit moment nog niet waterdicht.

Noscript

Je kunt een alternatief bieden voor user agents die scripts of applets niet ondersteunen door gebruik te maken van de <noscript>-tags. Alle informatie die tussen de <noscript>-tags staat (inclusief HTML-code) wordt alleen geïnterpreteerd als JavaScript en/of applets niet ondersteund worden. In overige gevallen is het onzichtbaar voor de bezoekers.

Het onderstaande voorbeeld illustreert het gebruik van JavaScript voor het snel navigeren naar een bepaalde pagina.

Voor het snelkeuze menu is een keuzelijst gebruikt. Na een selectie uit de lijst dient de bezoeker op de knop 'Go!' te klikken. JavaScript-code zorgt dat de geselecteerde pagina geladen wordt. Als alternatief is gekozen voor een opsommingslijst met de zelfde keuze-opties, maar nu als hyperlinks. Dit ziet er als volgt uit:

Het alternatief is tussen de <noscript>-tags geplaatst. Deze informatie staat voor het JavaScript snelkeuze menu, zodat bezoekers zonder JavaScript ondersteuning eerst de alternatieve lijst zien. Aan het einde is een zin toegevoegd die aangeeft dat het de keuzelijst daarna niet werkt zonder JavaScript, zodat de bezoeker niet tevergeefs de keuzelijst probeert te gebruiken.

Hieronder volgt de broncode van het JavaScript Go-menu alternatief:

1. <noscript>
2. <p>Kies uw favoriete pagina:</p>
3. <ul>
4. <li><a href="http://www.bandenplakken.net/">bandenplakken.net</a></li>
5. <li><a href="http://www.kettingkast.net">kettingkast.net</a></li>
6. <li><a href="http://www.bikecrash.com/">bikecrash.com</a></li>
7. <li><a href="http://www.fixjefiets.nl/">fixjefiets.nl</a></li>
8. <li><a href="http://www.fietswrakken.nl/">fietswrakken.nl</a></li>
9. </ul>
10. <p>Het onderstaande snelkeuze menu zal niet werken als JavaScript niet ondersteund wordt.</p>
11. </noscript>
12.  
13. <form>
14. <select name="optSnelkeuze">
15. <option selected>Kies uw favoriete pagina:</option>
16. <option>-----------------</option>
17. <option value="http://www.bandenplakken.net/">bandenplakken.net</option>
18. <option value="http://www.kettingkast.net">kettingkast.net</option>
19. <option value="http://www.bikecrash.com/">bikecrash.com</option>
20. <option value="http://www.fixjefiets.nl/">fixjefiets.nl</option>
21. <option value="http://www.fietswrakken.nl/">fietswrakken.nl</option>
22. </select>
23.  
24. <input type="button" value="Go!" onClick="javascript:doIt(this.form.optSnelkeuze.options[this.form.optSnelkeuze.selectedIndex].value)">
25. </form>

Oplossing

Het is belangrijk om gebruikte scripts en applets direct toegankelijk en compatibel met hulpapparatuur te maken. Soms is dit niet mogelijk. Wanneer een specifieke toepassing slechts in Flash (of een andere ontoegankelijke techniek) gemaakt kan worden en er geen alternatieve toegankelijke technieken gebruikt kunnen worden, dient in ieder geval een <noscript> versie of een alternatieve pagina ontwikkeld te worden met daarin dezelfde informatie.

In het geval dat google maps gebruikt is om een locatie aan te geven is het voldoende om naast de google maps applicatie ook het adres te vermelden van de locatie. Echter, is google maps gebruikt om een kaart van een gebied weer te geven dan is een afbeelding een voldoende alternatief, het liefst om een hoge resolutie. Een route aangeven met google maps kan opgevangen worden met een tekstuele routebeschrijving als alternatief.

Een printlink die werkt met javascript is niet foutief, aangezien de browser zelf ook printfunctionaliteit bevat en javascript slechts deze functie aanspreekt. Ook is het niet fout om de print link te laten verdwijnen als javascript uitstaat of niet ondersteund wordt. Dit is eerder net.

Definities

Geen

Verwijzingen

• R-pd.1.2 Bouw websites volgens het principe van gelaagd bouwen.
• R-pd.1.3 Maak de functie van de website niet afhankelijk van optionele technologie, zoals CSS en client-side script: optionele technologie dient de informatie op de site en het gebruik ervan te complementeren en niet de toegang ertoe te belemmeren wanneer deze technologie niet ondersteund wordt.
• R-pd.8.5 Bij het gebruik van client-side script in combinatie met een link: maak de scriptfunctionaliteit een uitbreiding op de basisfunctionaliteit van de link.
• R-pd.8.6 Bij het gebruik van client-side script in combinatie met een link: indien de link nergens naartoe leidt, confronteer de bezoeker zonder ondersteuning voor client-side script dan niet met een niet-werkende link.
• R-pd.8.7 Bij het gebruik van client-side script in combinatie met een link: indien noodzakelijk, gebruik client-side script als een uitbreiding op server-side functies.
• R-pd.13.5 Gebruik geen client-side script of formulieren als de enige manier om informatie op de site te bereiken.
• R-pd.13.6 Confronteer een bezoeker niet met een onwerkzaam formulier als optionele technologieën - zoals CSS of client-side script - niet door de browser ondersteund worden.
• R-pd.14.1 Gebruik geen client-side script voor onmisbare functionaliteit op webpagina's, tenzij het gebrek aan ondersteuning voor deze scripts voldoende wordt afgevangen door HTML alternatieven en/of server-side script.
• R-pd.2.9 Bouw een website volgens de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 1.0) van het W3C.